Wschodnia granica UE potrzebuje większego wsparcia. Ruszyła Deklaracja Regionów Trudnosąsiedzkich

Wschodnia granica Unii Europejskiej powinna być traktowana jako obszar szczególnego znaczenia dla bezpieczeństwa i odporności całej Europy. W związku z pracami nad nowym budżetem UE na lata 2028-2034 przedstawiciele regionów przygranicznych zabiegają w Brukseli o rozwiązania, które mają przełożyć się na konkretne wsparcie dla mieszkańców i przedsiębiorców.

Wśród postulatów znalazły się m.in. specjalny status finansowy dla wschodniej flanki UE, umożliwiający dofinansowanie projektów na poziomie 85-95 proc., a także większe inwestycje w infrastrukturę dual-use. Chodzi m.in. o szpitale, drogi, kolej, cyberbezpieczeństwo oraz niezależność energetyczną.

Kolejnym postulatem jest uruchomienie instrumentu EastInvest oraz zwiększenie limitów pomocy de minimis dla lokalnych przedsiębiorców. Inicjatorzy deklaracji chcą również wprowadzenia gwarancji „Prawa do pozostania i rozwoju” (Right to Stay), która miałaby przeciwdziałać depopulacji regionów poprzez wsparcie mieszkań i miejsc pracy dla młodych ludzi.

Organizatorzy podkreślają, że skuteczne przedstawienie tych postulatów wymaga szerokiego poparcia. Do inicjatywy mogą dołączać nie tylko przedstawiciele samorządów i politycy, ale również przedsiębiorcy, naukowcy, regionalni liderzy oraz mieszkańcy.

Kulminacyjnym momentem ma być II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE, które odbędzie się 4 listopada 2026 roku w Białymstoku. Zebrane podpisy pod deklaracją mają zostać przedstawione decydentom unijnym i rządowym.

Poparcie dla inicjatywy można wyrazić, podpisując Deklarację Regionów Trudnosąsiedzkich.